Kālaprakāśikā — Classical Reading

13.1 సంస్కృతం

ch. XIII v.1 — the ten ghaṭanās enumerated

సంస్కృతం

अतः परं प्रवक्ष्यामि घटना वरकन्ययोः । दिनं गणं च माहेन्द्रं स्त्रीदीर्घं योनिरेव च ॥ 1 ॥

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi ghaṭanā varakanyayoḥ | dinaṃ gaṇaṃ ca māhendraṃ strīdīrghaṃ yonireva ca || 1 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Next I shall declare the agreements (ghaṭanā) between bridegroom and bride: dina, gaṇa, māhendra, strī-dīrgha, yoni —

హిందీ అర్థం

अब मैं वर और कन्या के बीच की घटनाओं (मेल के अंगों) को कहता हूँ — दिन, गण, माहेन्द्र, स्त्रीदीर्घ, योनि —

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.2 సంస్కృతం

ch. XIII v.2 — the ten ghaṭanās enumerated; dina (tārā) kūṭa

సంస్కృతం

राशी राश्याधिपो वश्या रज्जुर्वेधा दशेरिताः । जन्मसंपद्विपत्क्षेमः प्रत्यरः साधको वधः ॥ 2 ॥

rāśī rāśyādhipo vaśyā rajjurvedhā daśeritāḥ | janmasaṃpadvipatkṣemaḥ pratyaraḥ sādhako vadhaḥ || 2 ||

ఆంగ్ల అర్థం

— rāśi, rāśi-lord, vaśya, rajju and vedha: these ten are declared. (For dina the tārās are) janma, sampat, vipat, kṣema, pratyara, sādhaka, vadha,

హిందీ అర్థం

— राशि, राश्याधिप, वश्य, रज्जु और वेध — ये दस कहे गए हैं। (दिन के लिए तारा-क्रम है) जन्म, सम्पत्, विपत्, क्षेम, प्रत्यर, साधक, वध,

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.3 సంస్కృతం

ch. XIII v.3 — dina (tārā) kūṭa

సంస్కృతం

मैत्रं परममैत्रं च जन्म चेति पुनः पुनः । स्त्रीजन्मतारमारभ्य गणयेद्वरजन्मभात् ॥ 3 ॥

maitraṃ paramamaitraṃ ca janma ceti punaḥ punaḥ | strījanmatāramārabhya gaṇayedvarajanmabhāt || 3 ||

ఆంగ్ల అర్థం

maitra, parama-maitra, and then janma again, repeating in cycles. One counts from the woman's birth star up to the man's birth star.

హిందీ అర్థం

मैत्र, परममैत्र, और फिर जन्म — इसी क्रम में बार-बार। स्त्री के जन्म-नक्षत्र से आरम्भ करके वर के जन्म-नक्षत्र तक गिनना चाहिए।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.4 సంస్కృతం

ch. XIII v.4 — dina (tārā) kūṭa

సంస్కృతం

क्षेमे संपदि मैत्रे च साधके च दिनं भवेत् । पर्याये प्रथमे त्याज्या विपत्प्रत्यरनैधनाः ॥ 4 ॥

kṣeme saṃpadi maitre ca sādhake ca dinaṃ bhavet | paryāye prathame tyājyā vipatpratyaranaidhanāḥ || 4 ||

ఆంగ్ల అర్థం

When the count ends on kṣema, sampat, maitra or sādhaka there is dina agreement. In the first round (of nine) vipat, pratyara and naidhana (vadha) are to be rejected.

హిందీ అర్థం

गिनती क्षेम, सम्पत्, मैत्र या साधक पर पड़े तो दिन-मेल होता है। पहले पर्याय (नौ के चक्र) में विपत्, प्रत्यर और नैधन (वध) त्याज्य हैं।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.5 సంస్కృతం

ch. XIII v.5 — dina (tārā) kūṭa

సంస్కృతం

द्वितीये त्वंशका वर्ज्यास्त्वन्ये सर्वे शुभावहाः । सप्तविंशतिभं त्याज्यं भिन्नराशिगतं यदि ॥ 5 ॥

dvitīye tvaṃśakā varjyāstvanye sarve śubhāvahāḥ | saptaviṃśatibhaṃ tyājyaṃ bhinnarāśigataṃ yadi || 5 ||

ఆంగ్ల అర్థం

In the second round only the aṃśaka positions are to be avoided; all the others bring good. The twenty-seventh star is rejected when it falls in a different rāśi.

హిందీ అర్థం

दूसरे पर्याय में केवल अंशक-स्थान त्याज्य हैं; शेष सब शुभ हैं। सत्ताईसवाँ नक्षत्र यदि भिन्न राशि में पड़े तो त्याज्य है।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.6 సంస్కృతం

ch. XIII v.6 — dina (tārā) kūṭa

సంస్కృతం

वधवैनाशिकं चापि तृतीये परिवर्जितम् । वधवैनाशिके योगे फलं काश्यपचोदितम् ॥ 6 ॥

vadhavaināśikaṃ cāpi tṛtīye parivarjitam | vadhavaināśike yoge phalaṃ kāśyapacoditam || 6 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Vadha and vaināśika are shunned in the third round as well. The result of a vadha–vaināśika pairing is as Kāśyapa declared it (the pairs follow in vv. 7–12).

హిందీ అర్థం

तीसरे पर्याय में भी वध और वैनाशिक वर्जित हैं। वध-वैनाशिक योग का फल वही है जो कश्यप ने कहा है (जोड़े आगे श्लोक ७–१२ में हैं)।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.7 సంస్కృతం

ch. XIII v.7 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

अग्निसार्पौ सार्पवायू चित्राख्यौ मैत्रवासवौ । वसुयाम्यौ वारुणाग्नी वधवैनाशिके मृतिः ॥ 7 ॥

agnisārpau sārpavāyū citrākhyau maitravāsavau | vasuyāmyau vāruṇāgnī vadhavaināśike mṛtiḥ || 7 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.8 సంస్కృతం

ch. XIII v.8 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

आर्द्रार्यम्णौ भाग्यमित्रौ चैत्रतिष्यौ सुखप्रदौ । आदित्यार्कौ वंशवृद्धि तन्नाशं ज्येष्ठवारुणौ ॥ 8 ॥

ārdrāryamṇau bhāgyamitrau caitratiṣyau sukhapradau | ādityārkau vaṃśavṛddhi tannāśaṃ jyeṣṭhavāruṇau || 8 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.9 సంస్కృతం

ch. XIII v.9 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

इन्दुभाग्यावर्कमूलौ निधनं धननाशके । पित्र्यध्वजौ पूर्वभाद्रब्राह्मौ बहुसुतप्रदौ ॥ 9 ॥

indubhāgyāvarkamūlau nidhanaṃ dhananāśake | pitryadhvajau pūrvabhādrabrāhmau bahusutapradau || 9 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.10 సంస్కృతం

ch. XIII v.10 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

अश्वादित्यौ मरुद्विश्वौ स्त्रीप्रसूतिं समश्नुते । पौष्णाद्रौ वर्यमेन्दू च वैरं वधविनाशके ॥ 10 ॥

aśvādityau marudviśvau strīprasūtiṃ samaśnute | pauṣṇādrau varyamendū ca vairaṃ vadhavināśake || 10 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.11 సంస్కృతం

ch. XIII v.11 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

दुष्पुत्रत्वं पित्र्यशूर्पौ शूर्पविष्णू सपत्नताम् । श्रोणाश्विनौ तु विश्लेषं वैधव्यं बुध्न्यसोमयोः ॥ 11 ॥

duṣputratvaṃ pitryaśūrpau śūrpaviṣṇū sapatnatām | śroṇāśvinau tu viśleṣaṃ vaidhavyaṃ budhnyasomayoḥ || 11 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.12 సంస్కృతం

ch. XIII v.12 — vadha–vaināśika pairs and their results (Kāśyapa)

సంస్కృతం

विश्वपौष्णौ तु भोगाय संपन्मूलाजपादके । आप्यबुध्न्यौ तु संप्रीतिं सौभाग्यं याम्यपुष्यभे ॥ 12 ॥

viśvapauṣṇau tu bhogāya saṃpanmūlājapādake | āpyabudhnyau tu saṃprītiṃ saubhāgyaṃ yāmyapuṣyabhe || 12 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.13 సంస్కృతం

ch. XIII v.13 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

रोहिण्यार्द्रामखेन्द्राग्निहस्ताः श्रवणमन्त्यभम् । उत्तरप्रोष्ठपाश्चैव नक्षत्रैक्ये तु शोभनाः ॥ 13 ॥

rohiṇyārdrāmakhendrāgnihastāḥ śravaṇamantyabham | uttaraproṣṭhapāścaiva nakṣatraikye tu śobhanāḥ || 13 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.14 సంస్కృతం

ch. XIII v.14 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

फल्गुन्युत्तरपुष्यश्च चित्रादित्याश्विकृत्तिकाः । आषाढाप्येन्दुमित्राश्च नक्षत्रैक्ये तु मध्यमाः ॥ 14 ॥

phalgunyuttarapuṣyaśca citrādityāśvikṛttikāḥ | āṣāḍhāpyendumitrāśca nakṣatraikye tu madhyamāḥ || 14 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.15 సంస్కృతం

ch. XIII v.15 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

याम्यमारुतसार्पेन्द्ररक्षोवारुणवासवाः । पूर्वप्रोष्ठपदश्चैव नक्षत्रैक्ये त्वशोभनाः ॥ 15 ॥

yāmyamārutasārpendrarakṣovāruṇavāsavāḥ | pūrvaproṣṭhapadaścaiva nakṣatraikye tvaśobhanāḥ || 15 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.16 సంస్కృతం

ch. XIII v.16 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

भवनद्वययुक्तर्क्षे पूर्वं पुंसां शुभावहम् । पश्चाद्भागस्तथा स्त्रीणां व्यत्ययस्तु विनाशकृत् ॥ 16 ॥

bhavanadvayayuktarkṣe pūrvaṃ puṃsāṃ śubhāvaham | paścādbhāgastathā strīṇāṃ vyatyayastu vināśakṛt || 16 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.17 సంస్కృతం

ch. XIII v.17 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

एकराशौ द्विनक्षत्रे पुंतारा प्रथमा यदि । अतीव शोभनं प्रोक्तं स्त्रीतारा चेद्विनश्यति ॥ 17 ॥

ekarāśau dvinakṣatre puṃtārā prathamā yadi | atīva śobhanaṃ proktaṃ strītārā cedvinaśyati || 17 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.18 సంస్కృతం

ch. XIII v.18 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

एकराशौ द्विनक्षत्रे कृत्तिकायाम्यतारके । श्रविष्ठाशततारे च पुष्याश्लेषे विवर्जिताः ॥ 18 ॥

ekarāśau dvinakṣatre kṛttikāyāmyatārake | śraviṣṭhāśatatāre ca puṣyāśleṣe vivarjitāḥ || 18 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.19 సంస్కృతం

ch. XIII v.19 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

वारुणार्कमरुद्ब्राह्माश्चाग्निरापो विधुः पिता । एकराशौ तु कर्तव्यं स्त्रीपूर्वमपि शोभनम् ॥ 19 ॥

vāruṇārkamarudbrāhmāścāgnirāpo vidhuḥ pitā | ekarāśau tu kartavyaṃ strīpūrvamapi śobhanam || 19 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.20 సంస్కృతం

ch. XIII v.20 — same-nakṣatra and same-rāśi marriages

సంస్కృతం

एकपादं भवेन्नार्यास्त्रिपादं पुरुषस्य तु । अर्धं चैव तु नक्षत्रे पूर्वं पुंस्त्रियो परम् ॥ 20 ॥

ekapādaṃ bhavennāryāstripādaṃ puruṣasya tu | ardhaṃ caiva tu nakṣatre pūrvaṃ puṃstriyo param || 20 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.21 సంస్కృతం

ch. XIII v.21 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

अंशकानामविज्ञाने ज्ञानेनानेन योजयेत् । अश्वी मृगशिरः पुष्यं स्वाती हस्तः पुनर्वसू ॥ 21 ॥

aṃśakānāmavijñāne jñānenānena yojayet | aśvī mṛgaśiraḥ puṣyaṃ svātī hastaḥ punarvasū || 21 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Where the aṃśakas are not known, one should match by this knowledge (of gaṇa). Aśvinī, Mṛgaśiras, Puṣya, Svātī, Hasta, Punarvasu,

హిందీ అర్థం

जहाँ अंशकों का ज्ञान न हो वहाँ इस (गण-) ज्ञान से मेल करना चाहिए। अश्विनी, मृगशिरा, पुष्य, स्वाती, हस्त, पुनर्वसु,

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.22 సంస్కృతం

ch. XIII v.22 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

मैत्रश्रवणरेवत्य एते देवगणाः स्मृताः । रोहिणी त्रीणि पूर्वाणि भरण्यार्द्रा तथैव च ॥ 22 ॥

maitraśravaṇarevatya ete devagaṇāḥ smṛtāḥ | rohiṇī trīṇi pūrvāṇi bharaṇyārdrā tathaiva ca || 22 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Anurādhā, Śravaṇa and Revatī — these are held to be the deva-gaṇa stars. Rohiṇī, the three Pūrvās, Bharaṇī, Ārdrā likewise,

హిందీ అర్థం

अनुराधा, श्रवण और रेवती — ये देवगण के नक्षत्र माने गए हैं। रोहिणी, तीनों पूर्वा, भरणी, आर्द्रा तथा

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.23 సంస్కృతం

ch. XIII v.23 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

त्रीण्युत्तराणि ताराणि मानुषाः परिकीर्तिताः । कृत्तिका च मघाश्लेषाविशाखाशततारकाः ॥ 23 ॥

trīṇyuttarāṇi tārāṇi mānuṣāḥ parikīrtitāḥ | kṛttikā ca maghāśleṣāviśākhāśatatārakāḥ || 23 ||

ఆంగ్ల అర్థం

and the three Uttarā stars are declared manuṣya-gaṇa. Kṛttikā, Maghā, Āśleṣā, Viśākhā, Śatabhiṣaj,

హిందీ అర్థం

तीनों उत्तरा नक्षत्र मनुष्यगण कहे गए हैं। कृत्तिका, मघा, आश्लेषा, विशाखा, शतभिषा,

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.24 సంస్కృతం

ch. XIII v.24 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

श्रविष्ठाचित्रसंयुक्ता ज्येष्ठा मूलं च राक्षसाः । सगणश्चोत्तमं विद्यान्मध्यमं दैवमानुषम् ॥ 24 ॥

śraviṣṭhācitrasaṃyuktā jyeṣṭhā mūlaṃ ca rākṣasāḥ | sagaṇaścottamaṃ vidyānmadhyamaṃ daivamānuṣam || 24 ||

ఆంగ్ల అర్థం

together with Dhaniṣṭhā and Citrā, Jyeṣṭhā and Mūla are rākṣasa-gaṇa. Know the same gaṇa to be best; deva with manuṣya is middling;

హిందీ అర్థం

धनिष्ठा और चित्रा सहित ज्येष्ठा और मूल राक्षसगण हैं। समान गण को उत्तम जानिए; देव-मनुष्य मध्यम;

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.25 సంస్కృతం

ch. XIII v.25 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

अधमं राक्षसं दैवं मरणं नरराक्षसम् । राक्षसी च यदा नारी पुरुषो मानुषो भवेत् ॥ 25 ॥

adhamaṃ rākṣasaṃ daivaṃ maraṇaṃ nararākṣasam | rākṣasī ca yadā nārī puruṣo mānuṣo bhavet || 25 ||

ఆంగ్ల అర్థం

rākṣasa with deva is inferior; manuṣya with rākṣasa means death. When the woman is of rākṣasa-gaṇa and the man of manuṣya-gaṇa,

హిందీ అర్థం

राक्षस-देव अधम; मनुष्य-राक्षस में मृत्यु। जब स्त्री राक्षसगण की और पुरुष मनुष्यगण का हो,

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.26 సంస్కృతం

ch. XIII v.26 — gaṇa kūṭa

సంస్కృతం

द्वयोर्मृत्युर्नदूरेण तस्मात्तां नोद्वहेन्नरः । स्त्रीराक्षसे न दोषः स्याच्चतुर्दशदिनात्परम् ॥ 26 ॥

dvayormṛtyurnadūreṇa tasmāttāṃ nodvahennaraḥ | strīrākṣase na doṣaḥ syāccaturdaśadinātparam || 26 ||

ఆంగ్ల అర్థం

the death of both is not far off — therefore a man should not marry her. But when the woman is rākṣasa there is no fault if (her star, counted from his) lies beyond the fourteenth.

హిందీ అర్థం

तो दोनों की मृत्यु दूर नहीं — इसलिए पुरुष उससे विवाह न करे। पर स्त्री के राक्षसगण होने पर भी, यदि (उसका नक्षत्र वर के नक्षत्र से) चौदह से आगे पड़े तो दोष नहीं है।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.27 సంస్కృతం

ch. XIII v.27 — when rajju, vedha and gaṇa faults are overridden

సంస్కృతం

एकाधिपत्ये मैत्रे च समसप्तम एव च । रज्जुवेधगणैर्दोषो राशिदोषो न विद्यते ॥ 27 ॥

ekādhipatye maitre ca samasaptama eva ca | rajjuvedhagaṇairdoṣo rāśidoṣo na vidyate || 27 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.28 సంస్కృతం

ch. XIII v.28 — māhendra

సంస్కృతం

वश्वादीनां चतुःसप्त दश चैव त्रयोदश । षोडशैकोनविंशश्च द्वाविंशत्पञ्चविंशतिः ॥ 28 ॥

vaśvādīnāṃ catuḥsapta daśa caiva trayodaśa | ṣoḍaśaikonaviṃśaśca dvāviṃśatpañcaviṃśatiḥ || 28 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.29 సంస్కృతం

ch. XIII v.29 — māhendra

సంస్కృతం

एते माहेन्द्रयोगाः स्युः माङ्गल्यायुष्यवृद्धिदाः । स्त्रीणां नक्षत्रमारभ्य पुंनक्षत्रं तु गण्यते ॥ 29 ॥

ete māhendrayogāḥ syuḥ māṅgalyāyuṣyavṛddhidāḥ | strīṇāṃ nakṣatramārabhya puṃnakṣatraṃ tu gaṇyate || 29 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.30 సంస్కృతం

ch. XIII v.30 — strī-dīrgha

సంస్కృతం

त्रयोदशदिनादूर्ध्वं स्त्रीदीर्घं बहुलं भवेत् । केचित्सप्तदिनादूर्ध्वं स्त्रीदीर्घमिति सूरयः ॥ 30 ॥

trayodaśadinādūrdhvaṃ strīdīrghaṃ bahulaṃ bhavet | kecitsaptadinādūrdhvaṃ strīdīrghamiti sūrayaḥ || 30 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.31 సంస్కృతం

ch. XIII v.31 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

अश्वी शतभिषग्वाजी भरणी रेवती गजः । पुष्यकृत्तिकयोर्मेषः सर्पः स्याद्ब्रह्मसोमयोः ॥ 31 ॥

aśvī śatabhiṣagvājī bharaṇī revatī gajaḥ | puṣyakṛttikayormeṣaḥ sarpaḥ syādbrahmasomayoḥ || 31 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.32 సంస్కృతం

ch. XIII v.32 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

सार्पादित्यौ तु मार्जारौ मूषकौ मघफल्गुनी । त्रीण्युत्तराणि गोयोनिर्वायुहस्तौ तु माहिषौ ॥ 32 ॥

sārpādityau tu mārjārau mūṣakau maghaphalgunī | trīṇyuttarāṇi goyonirvāyuhastau tu māhiṣau || 32 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.33 సంస్కృతం

ch. XIII v.33 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

विशाखा चित्रयोर्व्याघ्रो मृगो ज्येष्ठानुराधयोः । मूलसार्पौ तु शुनकौ मर्कटौ जलवैष्णवौ ॥ 33 ॥

viśākhā citrayorvyāghro mṛgo jyeṣṭhānurādhayoḥ | mūlasārpau tu śunakau markaṭau jalavaiṣṇavau || 33 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.34 సంస్కృతం

ch. XIII v.34 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

वसुप्रोष्ठपदौ मर्त्यौ एवं योनिरुदाहृतः । वानराजौ मृगेभौ च तथा तुरगमाहिषौ ॥ 34 ॥

vasuproṣṭhapadau martyau evaṃ yonirudāhṛtaḥ | vānarājau mṛgebhau ca tathā turagamāhiṣau || 34 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.35 సంస్కృతం

ch. XIII v.35 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

गोव्याघ्रौ चाखुमार्जारौ सर्पाखू नकुलोरगौ । तथैव हरिणश्वानौ वैरिणौ हि परस्परम् ॥ 35 ॥

govyāghrau cākhumārjārau sarpākhū nakuloragau | tathaiva hariṇaśvānau vairiṇau hi parasparam || 35 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.36 సంస్కృతం

ch. XIII v.36 — yoni kūṭa

సంస్కృతం

एकयोनिः शुभः प्रोक्तो भिन्नयोनिस्तु मध्यमः । अधमः शत्रुयोनिः स्यादेवं योनिरुदाहृतः ॥ 36 ॥

ekayoniḥ śubhaḥ prokto bhinnayonistu madhyamaḥ | adhamaḥ śatruyoniḥ syādevaṃ yonirudāhṛtaḥ || 36 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.37 సంస్కృతం

ch. XIII v.37 — rāśi kūṭa (bhakūṭa)

సంస్కృతం

द्विद्वादशे तु मृत्युः स्यादायुर्द्वादशकद्विके । तृतीयैकादशे दुःखं सुखमेकादशत्रिके ॥ 37 ॥

dvidvādaśe tu mṛtyuḥ syādāyurdvādaśakadvike | tṛtīyaikādaśe duḥkhaṃ sukhamekādaśatrike || 37 ||

ఆంగ్ల అర్థం

In the 2/12 relation (of the two rāśis) there is death; in 12/2, long life. In 3/11 sorrow; in 11/3 happiness.

హిందీ అర్థం

(दोनों राशियों के) द्वि-द्वादश सम्बन्ध में मृत्यु; द्वादश-द्वि में आयु। तृतीय-एकादश में दुःख; एकादश-तृतीय में सुख।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.38 సంస్కృతం

ch. XIII v.38 — rāśi kūṭa (bhakūṭa)

సంస్కృతం

दारिद्र्यं तुर्यदशकं धनं दशचतुर्थकम् । वैधव्यं पंचनवमे माङ्गल्यं नवपञ्चके ॥ 38 ॥

dāridryaṃ turyadaśakaṃ dhanaṃ daśacaturthakam | vaidhavyaṃ paṃcanavame māṅgalyaṃ navapañcake || 38 ||

ఆంగ్ల అర్థం

4/10 brings poverty, 10/4 wealth; 5/9 widowhood, 9/5 auspiciousness.

హిందీ అర్థం

चतुर्थ-दशम में दरिद्रता, दशम-चतुर्थ में धन; पञ्चम-नवम में वैधव्य, नवम-पञ्चम में माङ्गल्य।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.39 సంస్కృతం

ch. XIII v.39 — rāśi kūṭa (bhakūṭa)

సంస్కృతం

षष्ठाष्टमे पुत्रनाशः पुत्रलाभोऽष्टषष्ठके । समसप्तमकोद्वाहो माङ्गल्यायुष्यवर्धनः ॥ 39 ॥

ṣaṣṭhāṣṭame putranāśaḥ putralābho'ṣṭaṣaṣṭhake | samasaptamakodvāho māṅgalyāyuṣyavardhanaḥ || 39 ||

ఆంగ్ల అర్థం

6/8 brings loss of children, 8/6 gain of children. Marriage in mutual seventh (sama-saptama) increases good fortune and life.

హిందీ అర్థం

षष्ठ-अष्टम में पुत्रनाश, अष्टम-षष्ठ में पुत्रलाभ। समसप्तम में विवाह माङ्गल्य और आयु बढ़ाता है।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.40 సంస్కృతం

ch. XIII v.40 — rāśi kūṭa (bhakūṭa)

సంస్కృతం

द्विद्वादशे शुभं प्रोक्तं मीनादौ युग्मराशिषु । मेषादौ युग्मराशौ चेन्निधनं स्यान्न संशयः ॥ 40 ॥

dvidvādaśe śubhaṃ proktaṃ mīnādau yugmarāśiṣu | meṣādau yugmarāśau cennidhanaṃ syānna saṃśayaḥ || 40 ||

ఆంగ్ల అర్థం

The 2/12 relation is called good when the two are even signs counted Pisces-first; but if they are even signs counted Aries-first it means death, without doubt.

హిందీ అర్థం

द्वि-द्वादश सम्बन्ध तब शुभ कहा गया है जब दोनों मीन से गिनी गई युग्म राशियाँ हों; पर यदि मेष से गिनी गई युग्म राशियाँ हों तो निःसंदेह मृत्यु होती है।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.41 సంస్కృతం

ch. XIII v.41 — rāśi kūṭa (bhakūṭa)

సంస్కృతం

मेषेण कन्या धनुषा ककुद्मांस्तुलया तिमिः । कुम्भेन कर्कटश्चैव सिंहेन मकरस्तथा ॥ 41 ॥

meṣeṇa kanyā dhanuṣā kakudmāṃstulayā timiḥ | kumbhena karkaṭaścaiva siṃhena makarastathā || 41 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Virgo with Aries, Taurus with Sagittarius, Pisces with Libra, Cancer with Aquarius, Capricorn with Leo,

హిందీ అర్థం

मेष के साथ कन्या, धनु के साथ वृष, तुला के साथ मीन, कुम्भ के साथ कर्क, सिंह के साथ मकर,

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.42 సంస్కృతం

ch. XIII v.42 — rāśi kūṭa (bhakūṭa); rāśyadhipa (graha-maitrī)

సంస్కృతం

युग्मेन वृश्चिकश्चैव शुभषष्ठाष्टमो मतः । मेषवृश्चिकयोरीशस्त्वङ्गारक उदाहृतः ॥ 42 ॥

yugmena vṛścikaścaiva śubhaṣaṣṭhāṣṭamo mataḥ | meṣavṛścikayorīśastvaṅgāraka udāhṛtaḥ || 42 ||

ఆంగ్ల అర్థం

and Scorpio with Gemini — these 6/8 pairs are held auspicious. (Rāśyadhipa:) the lord of Aries and Scorpio is said to be Mars.

హిందీ అర్థం

और मिथुन के साथ वृश्चिक — ये षडष्टक जोड़े शुभ माने गए हैं। (राश्याधिप:) मेष और वृश्चिक का स्वामी मंगल कहा गया है।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.43 సంస్కృతం

ch. XIII v.43 — rāśyadhipa (graha-maitrī)

సంస్కృతం

तस्य शुक्रबुधौ मित्रे रिपवः स्युस्तथेतरे । तुलावृषौ भृगुक्षेत्रे चन्द्रादित्यौ रिपू मतौ ॥ 43 ॥

tasya śukrabudhau mitre ripavaḥ syustathetare | tulāvṛṣau bhṛgukṣetre candrādityau ripū matau || 43 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.44 సంస్కృతం

ch. XIII v.44 — rāśyadhipa (graha-maitrī)

సంస్కృతం

यमकन्यौ बुधक्षेत्रे तस्य शत्रुर्दिवाकरः । चन्द्रस्य भवनं कर्की मित्रे स्यातां बुधो गुरुः ॥ 44 ॥

yamakanyau budhakṣetre tasya śatrurdivākaraḥ | candrasya bhavanaṃ karkī mitre syātāṃ budho guruḥ || 44 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.45 సంస్కృతం

ch. XIII v.45 — rāśyadhipa (graha-maitrī)

సంస్కృతం

भास्करस्य भवेत्सिंहः सुहृत्तस्य बृहस्पतिः । धनुर्मीनौ गुरोर्विद्यात्तस्य भौमो रिपुर्मतः ॥ 45 ॥

bhāskarasya bhavetsiṃhaḥ suhṛttasya bṛhaspatiḥ | dhanurmīnau gurorvidyāttasya bhaumo ripurmataḥ || 45 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.46 సంస్కృతం

ch. XIII v.46 — rāśyadhipa (graha-maitrī); vaśya kūṭa

సంస్కృతం

सौरिक्षेत्रं नक्रकुम्भौ तस्य शत्रुर्बृहस्पतिः । सिंहाली कर्किवणिजौ कन्या वृश्चिककार्मुकौ ॥ 46 ॥

saurikṣetraṃ nakrakumbhau tasya śatrurbṛhaspatiḥ | siṃhālī karkivaṇijau kanyā vṛścikakārmukau || 46 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Saturn's signs are Capricorn and Aquarius; his enemy is Jupiter. (Vaśya:) Leo and Scorpio (for Aries); Cancer and Libra (for Taurus); Virgo (for Gemini); Scorpio and Sagittarius (for Cancer);

హిందీ అర్థం

शनि की राशियाँ मकर और कुम्भ हैं; उसका शत्रु बृहस्पति। (वश्य:) सिंह और वृश्चिक (मेष के); कर्क और तुला (वृष के); कन्या (मिथुन की); वृश्चिक और धनु (कर्क के);

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.47 సంస్కృతం

ch. XIII v.47 — vaśya kūṭa

సంస్కృతం

तुला मीनयमौ नक्रं कन्याकर्कटकौ तिमिः । मेषकुम्भावजो नक्रो मेषादेर्वश्यराशयः ॥ 47 ॥

tulā mīnayamau nakraṃ kanyākarkaṭakau timiḥ | meṣakumbhāvajo nakro meṣādervaśyarāśayaḥ || 47 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Libra (for Leo); Pisces and Capricorn (for Virgo); Capricorn (for Libra); Virgo and Cancer (for Scorpio); Pisces (for Sagittarius); Aries and Aquarius (for Capricorn); Aries (for Aquarius); Capricorn (for Pisces) — these are the vaśya signs of Aries and the rest.

హిందీ అర్థం

तुला (सिंह की); मीन और मकर (कन्या के); मकर (तुला का); कन्या और कर्क (वृश्चिक के); मीन (धनु की); मेष और कुम्भ (मकर के); मेष (कुम्भ का); मकर (मीन का) — ये मेष आदि राशियों की वश्य राशियाँ हैं।

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.48 సంస్కృతం

ch. XIII v.48 — rajju

సంస్కృతం

अश्विन्यहिमघाज्येष्ठामूलारेवतिसंज्ञकाः । याम्यं तिष्यं भगं मैत्रमाप्याहिर्बुध्न्यभे तथा ॥ 48 ॥

aśvinyahimaghājyeṣṭhāmūlārevatisaṃjñakāḥ | yāmyaṃ tiṣyaṃ bhagaṃ maitramāpyāhirbudhnyabhe tathā || 48 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.49 సంస్కృతం

ch. XIII v.49 — rajju

సంస్కృతం

कृत्तिकादित्यफल्गुन्यः शूर्पविश्वावजैकपात् । रोहिण्यार्द्रा तथा हस्तवायुवैष्णववारुणाः ॥ 49 ॥

kṛttikādityaphalgunyaḥ śūrpaviśvāvajaikapāt | rohiṇyārdrā tathā hastavāyuvaiṣṇavavāruṇāḥ || 49 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.50 సంస్కృతం

ch. XIII v.50 — rajju

సంస్కృతం

सौम्यचित्राधनिष्ठाः स्युरेका रज्जुः प्रकीर्तिता । रज्ज्वारोहावरोहे तु विवाहः शुभदो भवेत् ॥ 50 ॥

saumyacitrādhaniṣṭhāḥ syurekā rajjuḥ prakīrtitā | rajjvārohāvarohe tu vivāhaḥ śubhado bhavet || 50 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.51 సంస్కృతం

ch. XIII v.51 — rajju

సంస్కృతం

आरोहे दीर्घभागी स्यात् अवरोहे वधूमृतिः । पादरज्जौ प्रवासः स्यादूरुरज्जौ धनक्षयः ॥ 51 ॥

ārohe dīrghabhāgī syāt avarohe vadhūmṛtiḥ | pādarajjau pravāsaḥ syādūrurajjau dhanakṣayaḥ || 51 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.52 సంస్కృతం

ch. XIII v.52 — rajju

సంస్కృతం

नाभिरज्जुः प्रजां हन्ति कण्ठरज्जुः स्त्रियं हरेत् । शिरोरज्जुः पतिं हन्तीत्येवं रज्जुफलं विदुः ॥ 52 ॥

nābhirajjuḥ prajāṃ hanti kaṇṭharajjuḥ striyaṃ haret | śirorajjuḥ patiṃ hantītyevaṃ rajjuphalaṃ viduḥ || 52 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.53 సంస్కృతం

ch. XIII v.53 — vedha

సంస్కృతం

वार्जान्द्रौ यममित्राख्यौ कृत्तिका च विशाखभम् । ब्रह्मानिलौ रौद्रहरी त्वदितिर्विश्वनायकौ ॥ 53 ॥

vārjāndrau yamamitrākhyau kṛttikā ca viśākhabham | brahmānilau raudraharī tvaditirviśvanāyakau || 53 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.54 సంస్కృతం

ch. XIII v.54 — vedha

సంస్కృతం

पुष्याप्यौ सार्पमूलाख्यौ माघापौष्णं तथैव च । भगाहिर्बुध्न्यभे तद्वदुत्तराजैकपात्तथा ॥ 54 ॥

puṣyāpyau sārpamūlākhyau māghāpauṣṇaṃ tathaiva ca | bhagāhirbudhnyabhe tadvaduttarājaikapāttathā || 54 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.55 సంస్కృతం

ch. XIII v.55 — vedha

సంస్కృతం

हस्तवारुणभे नाशं वेधो याति परस्परम् । सौम्यचित्राधनिष्ठासु वेधो याति परस्परम् ॥ 55 ॥

hastavāruṇabhe nāśaṃ vedho yāti parasparam | saumyacitrādhaniṣṭhāsu vedho yāti parasparam || 55 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.56 సంస్కృతం

ch. XIII v.56 — the five chief kūṭas; varṇa-wise emphasis; the fruit

సంస్కృతం

दिनं गणं च योनिश्च राशिरज्जू तथैव च । पञ्चैते मुख्यसंज्ञाः स्युर्दिनरज्जू विशेषतः ॥ 56 ॥

dinaṃ gaṇaṃ ca yoniśca rāśirajjū tathaiva ca | pañcaite mukhyasaṃjñāḥ syurdinarajjū viśeṣataḥ || 56 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.57 సంస్కృతం

ch. XIII v.57 — the five chief kūṭas; varṇa-wise emphasis; the fruit

సంస్కృతం

ब्राह्मणानां दिनं श्रेष्ठं क्षत्रियाणां गणं तथा । राशिमैत्रं तु वैश्यानां शूद्राणां योनिरेव तु ॥ 57 ॥

brāhmaṇānāṃ dinaṃ śreṣṭhaṃ kṣatriyāṇāṃ gaṇaṃ tathā | rāśimaitraṃ tu vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ yonireva tu || 57 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.58 సంస్కృతం

ch. XIII v.58 — the five chief kūṭas; varṇa-wise emphasis; the fruit

సంస్కృతం

शिवं विभूतिं प्रीतिं च सौख्यं च बहुपुत्रताम् । कुलवृद्धिं धान्यवृद्धिं वंशवृद्धिं तथैव च ॥ 58 ॥

śivaṃ vibhūtiṃ prītiṃ ca saukhyaṃ ca bahuputratām | kulavṛddhiṃ dhānyavṛddhiṃ vaṃśavṛddhiṃ tathaiva ca || 58 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.59 సంస్కృతం

ch. XIII v.59 — the five chief kūṭas; varṇa-wise emphasis; the fruit

సంస్కృతం

माङ्गल्यं बहुपुत्रांश्च फलं विवाहिनादिषु । वक्तव्येतेषु दशसु शुभमभ्यधिकं यदि ॥ 59 ॥

māṅgalyaṃ bahuputrāṃśca phalaṃ vivāhinādiṣu | vaktavyeteṣu daśasu śubhamabhyadhikaṃ yadi || 59 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.60 సంస్కృతం

ch. XIII v.60 — nakṣatra gender

సంస్కృతం

अन्यथालोक्य शकुनं विवाहं कारयेत्सुधीः । मार्पाश्चतुष्कं रौद्रश्च याम्यं त्वाष्ट्रा त्रिकं जलम् ॥ 60 ॥

anyathālokya śakunaṃ vivāhaṃ kārayetsudhīḥ | mārpāścatuṣkaṃ raudraśca yāmyaṃ tvāṣṭrā trikaṃ jalam || 60 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.61 సంస్కృతం

ch. XIII v.61 — nakṣatra gender

సంస్కృతం

विश्वेन्द्रे वासवं विष्णुः स्त्रीलिङ्गं समुदाहृतम् । सौम्यश्च वारुणं मूलं नपुंसकमिति स्मृतम् ॥ 61 ॥

viśvendre vāsavaṃ viṣṇuḥ strīliṅgaṃ samudāhṛtam | saumyaśca vāruṇaṃ mūlaṃ napuṃsakamiti smṛtam || 61 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.62 సంస్కృతం

ch. XIII v.62 — nakṣatra gender

సంస్కృతం

शेषाः पुलिङ्गताराः स्युः सर्वदा घटनाविधौ । पुंसः पुलिङ्गतारा चेत्स्त्रियाः स्त्रीलिङ्गभं यदि ॥ 62 ॥

śeṣāḥ puliṅgatārāḥ syuḥ sarvadā ghaṭanāvidhau | puṃsaḥ puliṅgatārā cetstriyāḥ strīliṅgabhaṃ yadi || 62 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.63 సంస్కృతం

ch. XIII v.63 — nakṣatra gender

సంస్కృతం

उत्तमोत्तममादिष्टं ब्रह्मणा घटना विधौ । विपरीतेऽधमः प्रोक्तो मध्यमस्त्वन्यथा यदि ॥ 63 ॥

uttamottamamādiṣṭaṃ brahmaṇā ghaṭanā vidhau | viparīte'dhamaḥ prokto madhyamastvanyathā yadi || 63 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.64 సంస్కృతం

ch. XIII v.64 — nakṣatra gotra

సంస్కృతం

मरीचिश्च वसिष्ठश्च अङ्गिराश्चात्रिरेव च । पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुश्च मुनयः क्रमात् ॥ 64 ॥

marīciśca vasiṣṭhaśca aṅgirāścātrireva ca | pulastyaḥ pulahaścaiva kratuśca munayaḥ kramāt || 64 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.65 సంస్కృతం

ch. XIII v.65 — nakṣatra gotra

సంస్కృతం

अश्विन्यादिषु तारासु साभिजित्सु विधानतः । चतस्रो मण्डले योज्या मुनीनां गोत्रयोगतः ॥ 65 ॥

aśvinyādiṣu tārāsu sābhijitsu vidhānataḥ | catasro maṇḍale yojyā munīnāṃ gotrayogataḥ || 65 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.66 సంస్కృతం

ch. XIII v.66 — nakṣatra gotra; rāśi varṇa

సంస్కృతం

एकगोत्रे भवेन्नाशो भिन्नगोत्रे शुभावहः । कर्क्यन्त्यवृश्चिका विप्रा नृपाः सिंहधनुस्तुलाः ॥ 66 ॥

ekagotre bhavennāśo bhinnagotre śubhāvahaḥ | karkyantyavṛścikā viprā nṛpāḥ siṃhadhanustulāḥ || 66 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.67 సంస్కృతం

ch. XIII v.67 — rāśi varṇa

సంస్కృతం

मेषयुग्मघटा वैश्याः शूद्रा वृषमृगाङ्गनाः । वर्णश्रेष्ठां वर्णहीनो विवाहन्नैव कारयेत् ॥ 67 ॥

meṣayugmaghaṭā vaiśyāḥ śūdrā vṛṣamṛgāṅganāḥ | varṇaśreṣṭhāṃ varṇahīno vivāhannaiva kārayet || 67 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.68 సంస్కృతం

ch. XIII v.68 — praśna on marriage

సంస్కృతం

यदि कुर्यात्तु मोहेन सद्यो भर्ता विनश्यति । तृतीयपञ्चसप्तायकर्मगो वा निशाकरः ॥ 68 ॥

yadi kuryāttu mohena sadyo bhartā vinaśyati | tṛtīyapañcasaptāyakarmago vā niśākaraḥ || 68 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.69 సంస్కృతం

ch. XIII v.69 — praśna on marriage

సంస్కృతం

लग्नात्करोति संबन्धं दंपत्योर्गुरुवीक्षितः । तुलागोकर्किलग्नस्थः शुभेन यदि संयुतः ॥ 69 ॥

lagnātkaroti saṃbandhaṃ daṃpatyorguruvīkṣitaḥ | tulāgokarkilagnasthaḥ śubhena yadi saṃyutaḥ || 69 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.70 సంస్కృతం

ch. XIII v.70 — praśna on marriage

సంస్కృతం

वीक्षितः पृच्छतां नॄणां कन्यालाभो भवेत्तदा । कृष्णपक्षे प्रश्नलग्नाद्युग्मराशौ शशी यदा ॥ 70 ॥

vīkṣitaḥ pṛcchatāṃ nṝṇāṃ kanyālābho bhavettadā | kṛṣṇapakṣe praśnalagnādyugmarāśau śaśī yadā || 70 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.71 సంస్కృతం

ch. XIII v.71 — praśna on marriage

సంస్కృతం

पापदृष्टोऽथवा रन्ध्रो न संबन्धमवाप्नुयात् । पृच्छकस्य भवेल्लग्नादिन्दुः षष्ठाष्टमे यदि ॥ 71 ॥

pāpadṛṣṭo'thavā randhro na saṃbandhamavāpnuyāt | pṛcchakasya bhavellagnādinduḥ ṣaṣṭhāṣṭame yadi || 71 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.72 సంస్కృతం

ch. XIII v.72 — praśna on marriage

సంస్కృతం

दम्पत्योर्मरणं वाच्यमष्टमाब्दान्तरेण तु । लग्ने क्रूरे शुभः कामे कुलटा वा मृतप्रजा ॥ 72 ॥

dampatyormaraṇaṃ vācyamaṣṭamābdāntareṇa tu | lagne krūre śubhaḥ kāme kulaṭā vā mṛtaprajā || 72 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.73 సంస్కృతం

ch. XIII v.73 — praśna on marriage

సంస్కృతం

विज्ञेयं भर्तृमरणमष्टमाब्दान्तरेण तु । यदि लग्नगतश्चन्द्रस्तस्मात्सप्तमगः कुजः ॥ 73 ॥

vijñeyaṃ bhartṛmaraṇamaṣṭamābdāntareṇa tu | yadi lagnagataścandrastasmātsaptamagaḥ kujaḥ || 73 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.74 సంస్కృతం

ch. XIII v.74 — praśna on marriage

సంస్కృతం

विवाहात्परतो भर्ता त्वष्टमाब्दान्न जीवति । लग्नात्पञ्चमगः पापः शत्रुदृष्टः स्वनीचगः ॥ 74 ॥

vivāhātparato bhartā tvaṣṭamābdānna jīvati | lagnātpañcamagaḥ pāpaḥ śatrudṛṣṭaḥ svanīcagaḥ || 74 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

13.75 సంస్కృతం

ch. XIII v.75 — praśna on marriage

సంస్కృతం

मृतपुत्राथवा कन्या कुलटा वा न संशयः ॥ 75 ॥

mṛtaputrāthavā kanyā kulaṭā vā na saṃśayaḥ || 75 ||

ఈ శ్లోకానికి ఆంగ్ల మరియు హిందీ అర్థాలు జోడించబడుతున్నాయి.

మూలం: Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

ch. XIII — Vaśyam సంస్కృతం

the vaśya kūṭa — mutual control

సంస్కృతం

सौरिक्षेत्रं नक्रकुम्भौ तस्य शत्रुर्बृहस्पतिः । सिंहाली कर्किवणिजौ कन्या वृश्चिककार्मुकौ ॥ 46 ॥ तुला मीनयमौ नक्रं कन्याकर्कटकौ तिमिः । मेषकुम्भावजो नक्रो मेषादेर्वश्यराशयः ॥ 47 ॥

saurikṣetraṃ nakrakumbhau tasya śatrurbṛhaspatiḥ | siṃhālī karkivaṇijau kanyā vṛścikakārmukau || 46 || tulā mīnayamau nakraṃ kanyākarkaṭakau timiḥ | meṣakumbhāvajo nakro meṣādervaśyarāśayaḥ || 47 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Saturn's signs are Capricorn and Aquarius; his enemy is Jupiter. (Vaśya:) Leo and Scorpio (for Aries); Cancer and Libra (for Taurus); Virgo (for Gemini); Scorpio and Sagittarius (for Cancer); Libra (for Leo); Pisces and Capricorn (for Virgo); Capricorn (for Libra); Virgo and Cancer (for Scorpio); Pisces (for Sagittarius); Aries and Aquarius (for Capricorn); Aries (for Aquarius); Capricorn (for Pisces) — these are the vaśya signs of Aries and the rest.

హిందీ అర్థం

शनि की राशियाँ मकर और कुम्भ हैं; उसका शत्रु बृहस्पति। (वश्य:) सिंह और वृश्चिक (मेष के); कर्क और तुला (वृष के); कन्या (मिथुन की); वृश्चिक और धनु (कर्क के); तुला (सिंह की); मीन और मकर (कन्या के); मकर (तुला का); कन्या और कर्क (वृश्चिक के); मीन (धनु की); मेष और कुम्भ (मकर के); मेष (कुम्भ का); मकर (मीन का) — ये मेष आदि राशियों की वश्य राशियाँ हैं।

మూలం: alias of ch. XIII vv. 46, 47 (see those records); Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

ch. XIII — Dinam సంస్కృతం

the dina / tārā kūṭa — well-being

సంస్కృతం

अतः परं प्रवक्ष्यामि घटना वरकन्ययोः । दिनं गणं च माहेन्द्रं स्त्रीदीर्घं योनिरेव च ॥ 1 ॥ राशी राश्याधिपो वश्या रज्जुर्वेधा दशेरिताः । जन्मसंपद्विपत्क्षेमः प्रत्यरः साधको वधः ॥ 2 ॥ मैत्रं परममैत्रं च जन्म चेति पुनः पुनः । स्त्रीजन्मतारमारभ्य गणयेद्वरजन्मभात् ॥ 3 ॥ क्षेमे संपदि मैत्रे च साधके च दिनं भवेत् । पर्याये प्रथमे त्याज्या विपत्प्रत्यरनैधनाः ॥ 4 ॥ द्वितीये त्वंशका वर्ज्यास्त्वन्ये सर्वे शुभावहाः । सप्तविंशतिभं त्याज्यं भिन्नराशिगतं यदि ॥ 5 ॥ वधवैनाशिकं चापि तृतीये परिवर्जितम् । वधवैनाशिके योगे फलं काश्यपचोदितम् ॥ 6 ॥

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi ghaṭanā varakanyayoḥ | dinaṃ gaṇaṃ ca māhendraṃ strīdīrghaṃ yonireva ca || 1 || rāśī rāśyādhipo vaśyā rajjurvedhā daśeritāḥ | janmasaṃpadvipatkṣemaḥ pratyaraḥ sādhako vadhaḥ || 2 || maitraṃ paramamaitraṃ ca janma ceti punaḥ punaḥ | strījanmatāramārabhya gaṇayedvarajanmabhāt || 3 || kṣeme saṃpadi maitre ca sādhake ca dinaṃ bhavet | paryāye prathame tyājyā vipatpratyaranaidhanāḥ || 4 || dvitīye tvaṃśakā varjyāstvanye sarve śubhāvahāḥ | saptaviṃśatibhaṃ tyājyaṃ bhinnarāśigataṃ yadi || 5 || vadhavaināśikaṃ cāpi tṛtīye parivarjitam | vadhavaināśike yoge phalaṃ kāśyapacoditam || 6 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Next I shall declare the agreements (ghaṭanā) between bridegroom and bride: dina, gaṇa, māhendra, strī-dīrgha, yoni — — rāśi, rāśi-lord, vaśya, rajju and vedha: these ten are declared. (For dina the tārās are) janma, sampat, vipat, kṣema, pratyara, sādhaka, vadha, maitra, parama-maitra, and then janma again, repeating in cycles. One counts from the woman's birth star up to the man's birth star. When the count ends on kṣema, sampat, maitra or sādhaka there is dina agreement. In the first round (of nine) vipat, pratyara and naidhana (vadha) are to be rejected. In the second round only the aṃśaka positions are to be avoided; all the others bring good. The twenty-seventh star is rejected when it falls in a different rāśi. Vadha and vaināśika are shunned in the third round as well. The result of a vadha–vaināśika pairing is as Kāśyapa declared it (the pairs follow in vv. 7–12).

హిందీ అర్థం

अब मैं वर और कन्या के बीच की घटनाओं (मेल के अंगों) को कहता हूँ — दिन, गण, माहेन्द्र, स्त्रीदीर्घ, योनि — — राशि, राश्याधिप, वश्य, रज्जु और वेध — ये दस कहे गए हैं। (दिन के लिए तारा-क्रम है) जन्म, सम्पत्, विपत्, क्षेम, प्रत्यर, साधक, वध, मैत्र, परममैत्र, और फिर जन्म — इसी क्रम में बार-बार। स्त्री के जन्म-नक्षत्र से आरम्भ करके वर के जन्म-नक्षत्र तक गिनना चाहिए। गिनती क्षेम, सम्पत्, मैत्र या साधक पर पड़े तो दिन-मेल होता है। पहले पर्याय (नौ के चक्र) में विपत्, प्रत्यर और नैधन (वध) त्याज्य हैं। दूसरे पर्याय में केवल अंशक-स्थान त्याज्य हैं; शेष सब शुभ हैं। सत्ताईसवाँ नक्षत्र यदि भिन्न राशि में पड़े तो त्याज्य है। तीसरे पर्याय में भी वध और वैनाशिक वर्जित हैं। वध-वैनाशिक योग का फल वही है जो कश्यप ने कहा है (जोड़े आगे श्लोक ७–१२ में हैं)।

మూలం: alias of ch. XIII vv. 1, 2, 3, 4, 5, 6 (see those records); Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

ch. XIII — Gaṇam సంస్కృతం

the gaṇa kūṭa — temperament

సంస్కృతం

अंशकानामविज्ञाने ज्ञानेनानेन योजयेत् । अश्वी मृगशिरः पुष्यं स्वाती हस्तः पुनर्वसू ॥ 21 ॥ मैत्रश्रवणरेवत्य एते देवगणाः स्मृताः । रोहिणी त्रीणि पूर्वाणि भरण्यार्द्रा तथैव च ॥ 22 ॥ त्रीण्युत्तराणि ताराणि मानुषाः परिकीर्तिताः । कृत्तिका च मघाश्लेषाविशाखाशततारकाः ॥ 23 ॥ श्रविष्ठाचित्रसंयुक्ता ज्येष्ठा मूलं च राक्षसाः । सगणश्चोत्तमं विद्यान्मध्यमं दैवमानुषम् ॥ 24 ॥ अधमं राक्षसं दैवं मरणं नरराक्षसम् । राक्षसी च यदा नारी पुरुषो मानुषो भवेत् ॥ 25 ॥ द्वयोर्मृत्युर्नदूरेण तस्मात्तां नोद्वहेन्नरः । स्त्रीराक्षसे न दोषः स्याच्चतुर्दशदिनात्परम् ॥ 26 ॥

aṃśakānāmavijñāne jñānenānena yojayet | aśvī mṛgaśiraḥ puṣyaṃ svātī hastaḥ punarvasū || 21 || maitraśravaṇarevatya ete devagaṇāḥ smṛtāḥ | rohiṇī trīṇi pūrvāṇi bharaṇyārdrā tathaiva ca || 22 || trīṇyuttarāṇi tārāṇi mānuṣāḥ parikīrtitāḥ | kṛttikā ca maghāśleṣāviśākhāśatatārakāḥ || 23 || śraviṣṭhācitrasaṃyuktā jyeṣṭhā mūlaṃ ca rākṣasāḥ | sagaṇaścottamaṃ vidyānmadhyamaṃ daivamānuṣam || 24 || adhamaṃ rākṣasaṃ daivaṃ maraṇaṃ nararākṣasam | rākṣasī ca yadā nārī puruṣo mānuṣo bhavet || 25 || dvayormṛtyurnadūreṇa tasmāttāṃ nodvahennaraḥ | strīrākṣase na doṣaḥ syāccaturdaśadinātparam || 26 ||

ఆంగ్ల అర్థం

Where the aṃśakas are not known, one should match by this knowledge (of gaṇa). Aśvinī, Mṛgaśiras, Puṣya, Svātī, Hasta, Punarvasu, Anurādhā, Śravaṇa and Revatī — these are held to be the deva-gaṇa stars. Rohiṇī, the three Pūrvās, Bharaṇī, Ārdrā likewise, and the three Uttarā stars are declared manuṣya-gaṇa. Kṛttikā, Maghā, Āśleṣā, Viśākhā, Śatabhiṣaj, together with Dhaniṣṭhā and Citrā, Jyeṣṭhā and Mūla are rākṣasa-gaṇa. Know the same gaṇa to be best; deva with manuṣya is middling; rākṣasa with deva is inferior; manuṣya with rākṣasa means death. When the woman is of rākṣasa-gaṇa and the man of manuṣya-gaṇa, the death of both is not far off — therefore a man should not marry her. But when the woman is rākṣasa there is no fault if (her star, counted from his) lies beyond the fourteenth.

హిందీ అర్థం

जहाँ अंशकों का ज्ञान न हो वहाँ इस (गण-) ज्ञान से मेल करना चाहिए। अश्विनी, मृगशिरा, पुष्य, स्वाती, हस्त, पुनर्वसु, अनुराधा, श्रवण और रेवती — ये देवगण के नक्षत्र माने गए हैं। रोहिणी, तीनों पूर्वा, भरणी, आर्द्रा तथा तीनों उत्तरा नक्षत्र मनुष्यगण कहे गए हैं। कृत्तिका, मघा, आश्लेषा, विशाखा, शतभिषा, धनिष्ठा और चित्रा सहित ज्येष्ठा और मूल राक्षसगण हैं। समान गण को उत्तम जानिए; देव-मनुष्य मध्यम; राक्षस-देव अधम; मनुष्य-राक्षस में मृत्यु। जब स्त्री राक्षसगण की और पुरुष मनुष्यगण का हो, तो दोनों की मृत्यु दूर नहीं — इसलिए पुरुष उससे विवाह न करे। पर स्त्री के राक्षसगण होने पर भी, यदि (उसका नक्षत्र वर के नक्षत्र से) चौदह से आगे पड़े तो दोष नहीं है।

మూలం: alias of ch. XIII vv. 21, 22, 23, 24, 25, 26 (see those records); Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

ch. XIII — Rāśi సంస్కృతం

the rāśi / bhakūṭa kūṭa

సంస్కృతం

द्विद्वादशे तु मृत्युः स्यादायुर्द्वादशकद्विके । तृतीयैकादशे दुःखं सुखमेकादशत्रिके ॥ 37 ॥ दारिद्र्यं तुर्यदशकं धनं दशचतुर्थकम् । वैधव्यं पंचनवमे माङ्गल्यं नवपञ्चके ॥ 38 ॥ षष्ठाष्टमे पुत्रनाशः पुत्रलाभोऽष्टषष्ठके । समसप्तमकोद्वाहो माङ्गल्यायुष्यवर्धनः ॥ 39 ॥ द्विद्वादशे शुभं प्रोक्तं मीनादौ युग्मराशिषु । मेषादौ युग्मराशौ चेन्निधनं स्यान्न संशयः ॥ 40 ॥ मेषेण कन्या धनुषा ककुद्मांस्तुलया तिमिः । कुम्भेन कर्कटश्चैव सिंहेन मकरस्तथा ॥ 41 ॥ युग्मेन वृश्चिकश्चैव शुभषष्ठाष्टमो मतः । मेषवृश्चिकयोरीशस्त्वङ्गारक उदाहृतः ॥ 42 ॥

dvidvādaśe tu mṛtyuḥ syādāyurdvādaśakadvike | tṛtīyaikādaśe duḥkhaṃ sukhamekādaśatrike || 37 || dāridryaṃ turyadaśakaṃ dhanaṃ daśacaturthakam | vaidhavyaṃ paṃcanavame māṅgalyaṃ navapañcake || 38 || ṣaṣṭhāṣṭame putranāśaḥ putralābho'ṣṭaṣaṣṭhake | samasaptamakodvāho māṅgalyāyuṣyavardhanaḥ || 39 || dvidvādaśe śubhaṃ proktaṃ mīnādau yugmarāśiṣu | meṣādau yugmarāśau cennidhanaṃ syānna saṃśayaḥ || 40 || meṣeṇa kanyā dhanuṣā kakudmāṃstulayā timiḥ | kumbhena karkaṭaścaiva siṃhena makarastathā || 41 || yugmena vṛścikaścaiva śubhaṣaṣṭhāṣṭamo mataḥ | meṣavṛścikayorīśastvaṅgāraka udāhṛtaḥ || 42 ||

ఆంగ్ల అర్థం

In the 2/12 relation (of the two rāśis) there is death; in 12/2, long life. In 3/11 sorrow; in 11/3 happiness. 4/10 brings poverty, 10/4 wealth; 5/9 widowhood, 9/5 auspiciousness. 6/8 brings loss of children, 8/6 gain of children. Marriage in mutual seventh (sama-saptama) increases good fortune and life. The 2/12 relation is called good when the two are even signs counted Pisces-first; but if they are even signs counted Aries-first it means death, without doubt. Virgo with Aries, Taurus with Sagittarius, Pisces with Libra, Cancer with Aquarius, Capricorn with Leo, and Scorpio with Gemini — these 6/8 pairs are held auspicious. (Rāśyadhipa:) the lord of Aries and Scorpio is said to be Mars.

హిందీ అర్థం

(दोनों राशियों के) द्वि-द्वादश सम्बन्ध में मृत्यु; द्वादश-द्वि में आयु। तृतीय-एकादश में दुःख; एकादश-तृतीय में सुख। चतुर्थ-दशम में दरिद्रता, दशम-चतुर्थ में धन; पञ्चम-नवम में वैधव्य, नवम-पञ्चम में माङ्गल्य। षष्ठ-अष्टम में पुत्रनाश, अष्टम-षष्ठ में पुत्रलाभ। समसप्तम में विवाह माङ्गल्य और आयु बढ़ाता है। द्वि-द्वादश सम्बन्ध तब शुभ कहा गया है जब दोनों मीन से गिनी गई युग्म राशियाँ हों; पर यदि मेष से गिनी गई युग्म राशियाँ हों तो निःसंदेह मृत्यु होती है। मेष के साथ कन्या, धनु के साथ वृष, तुला के साथ मीन, कुम्भ के साथ कर्क, सिंह के साथ मकर, और मिथुन के साथ वृश्चिक — ये षडष्टक जोड़े शुभ माने गए हैं। (राश्याधिप:) मेष और वृश्चिक का स्वामी मंगल कहा गया है।

మూలం: alias of ch. XIII vv. 37, 38, 39, 40, 41, 42 (see those records); Kālaprakāśikā of Nṛsiṃha Sūri, ch. XIII, Kerala/Trivandrum edition scan archive.org pli.kerala.rare.10320, printed pp. 56–63 (page images n327–n334); Devanāgarī transcribed by eye from the page images (the archive.org OCRs carry no Devanāgarī)

Kālaprakāśikā कालप्रकाशिका

యంత్రం ఉదహరించే శ్లోకాలు (79)

13 Adhyāya XIII — vivāhasya daśavidha-ghaṭanāḥ (the ten marriage agreements) (79)